სხვადასხვა
ქართლში შემონახული შელოცვა ,,ბატონების" საამებლად
იმისათვის, რომ „ბატონები“ არ გაბრაზდნენ, მას უნთებენ ბაზმის სანთლებს და უმღერიან. სერგი მაკალათიას გორის რაიონში ჩაუწერია ბატონების იავნანის საკმაოდ საინტერესო და ვრცელი ვარიანტი.

„იავნანა ვარდონანა, იავნანინაო,
აქ ბატონები მობრძანდნენ, იავნანინაო,
შვიდნი და-ძმანი დადიან, იავნანინაო,
შვიდ სოფელს მოეფინენო, იავნანინაო,

შვიდნი კარავი დასცესო, იავნანინაო,
მობრძანდნენ და გაგვახარეს, იავნანინაო,
იას და ვარდზე იარეთ, იავნანინაო,
თქვენს გზასაც
გაუხარია, იავნანინაო,

ჩვენც გახარებული გვამყოფე, იავნანინაო,
ბატონების მამიდასა, იავნანინაო,
ქვეშ გავუშლი ხალიჩასა, იავნანინაო,
განა მარტო ხალიჩასა, იავნანინაო,

ორხუასა და ქეჩასა, იავნანინაო,
ბატონების მამიდასა, იავნანინაო,
ჩალხის აკვანი უდგია, იავნანინაო,
შიგ უწევს ბატონიშვილი, იავნანინაო,
ურქმევია ლევანიო, იავნანინაო,

განა მართლა ლევანიო, იავნანინაო,
მარგალიტის მტევანიო, იავნანინაო
დიბის საბანი უხურავს, იავნანინაო,
ატლასის არტახები აქვს, იავნანინაო,
მარგალიტის ჩანჩხურაი, იავნანინაო,
ათამაშებს ბატონიშვილი, იავნანინაო,
ზედ უსხედნა ბატონები, იავნანინაო,
დასძახიან ნანასაო, იავნანინაო,

ბატონების ბაღშია მუხას ვაშლი ასხია, ზედ ბულბულნი სხედანო
დასძახიან ნანასაო, იავნანა ვარდო ნანა, იავნანინაო.
ია და ვარდსა ვკრეფავ, იავნანინაო,
ბატონების გზაზე ვფენავ, იავნანინაო“


,,ბატონების“ შესახებ უნიკალური ისტორიული მასალები სერგი მაკალათიას სახელობის გორის ეთნოგრაფიულ მუზეუმში ინახება. მუზეუმის მეცნიერ-თანამშრომელმა თამარ კოშორიძე თავი მოუყარა გასული საუკუნის დასაწყისში ქართველი ეთნოგრაფების მიერ გაკეთებულ ჩანაწერებს.

ამ ჩანაწერების მიხედვით, ,„ბატონებიან“ ავადმყოფს არ წამლობენ - ხატები გაჯავრდებიანო. ოჯახში ამ დროს ცეცხლს არ ანთებენ და არ საქმობენ. „ ხმაურობა და ტირილი არ შეიძლება - ამაზე „ბატონები“ გაჯავრდებიან, ავადმყოფს ცუდად გახდიან და შეიძლება ის ჩქარა მოკვდესო“.

ეს ლექსი, თამარ კოშორიძის ცნობით, ს. მაკალათიას ჩაუწერია სოფ. კარბში 65-წლის ქეთო ანიაშვილისაგან. თუ ბატონები, ასეთი ტკბილი მიმართვების შემდეგ, არ მოლბებოდნენ და ავადმყოფი მაინც დამძიმდებოდა, მაშინ შეუთქვამდნენ ბარბარეს. როდესაც ოჯახში ვინმე ავად გახდება სახადით (ყვავილი, წითელა, ქუნთრუშა და სხვ.), მაშინ ბარბარეს მიმართავდნენ, მას შესთხოვდნენ შველას და სახადისგან მორჩენას. ამისათვის, ქორდის ბარბარეში მიდიოდნენ, ოღონდ ორშაბათ დღეს.

„ბატონებისადმი“ მიძღვნილი საინტერესო რიტუალი დაუდასტურებია ეთნოგრაფ მ. ხუციშვილს ფრონეს ხეობაში:

„როცა ბატონებით არის ბავშვი ავად, დედა აკეთებს ბაზმას და დგამს ოთახის ოთხივ კუნჭულში. ერთს დაიდგამს ბეჭებზე ანთებულს, წაიკუზება ისე, რომ მკერდით მიწას ეხება და თან ბოდიშობს ბატონებთან. თუ ბავშვი დამძიმდებოდა და ის თვალებს ვეღარ ახელდა, მაშინ მას უყიდიან თეთრ თხასა, შეუღებავენ წითლათა თავსა, ყელზე მოახვევენ წითელს და შეიყვანენ სახლში და ბავშვს ჰკითხავენ, აბა რა მოგიყვანეთო. შემდეგ სამჯერ შემოატარებენ ავადმყოფს. 6 კვირის შემდეგ დაკლავენ და ბავშვებს აჭმევენ“.

ბატონების გასტუმრების შემდეგ ოჯახი მიდიოდა ქორდის ბარბარეში. ნაავადმყოფარი აუცილებლად თეთრებში იყო გამოწყობილი, გულზე ეკიდა თვალის კაკლები ან კაკლის ჯვარი და ხელში ხატის დროშით მუხლის მოყრით სამჯერ შემოუვლიდა ბარბარეს. სერგი მაკალათიას ბარბარეს მლოცველებისათვის ფოტოც გადაუღია, სადაც ბავშვები (სავარაუდოდ ნაავადმყოფარი, ბატონებ გასტუმრებული) თეთრებში არიან გამოწყობილნი.

შესაწირს ამწყალობებდა „ხაჩიაანთ“ გვარის მნათე. ამის შემდეგ მლოცველები ბარბარეს ეზოში სუფრას გაშლიდნენ და „ბატონების“ სადღეგრძელოს სვამდნენ.

 

Print E-mail
FaceBook Twitter
ვიდეორეპორტაჟი
გიდების საერთაშორისო დღეს, ქართველმა გიდებმა საქართველოს დამახინჯებული რუკების გავრცელებასთან დაკავშირებით, უფასო ტური მოაწყეს.
,,მოსწავლეებმა დავით აღმაშენებლის ეპოქის შესახებ ცოდნის შესამოწმებლად ტესტები წერეს. ფინალურ ტურში 20 საუკეთესო გადავიდა."

ბავშვებმა დაათვალიერეს უნივერსიტეტი და სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული მასალა - ბუნებრივი მოვლენები უკეთ შეისწავლეს

,,მამაჩემი ძალიან ჯიუტი კაცი იყო. სანამ არ დაოჯახდები, ბაკურიანიდან ფეხს ვერ გაადგამო, მართლაც ასე მოხდა“
გასული თვის პოპულარული სიახლეები
შიდა ქართლის სამღვდელოება ,,გირჩის“ და მისი ეპისკოპოსების წინააღმდეგ (VIDEO)

საქართველოს რელიგიის სააგენტოს წარმომადგენლები აცხადებენ, რომ დღევანდელი შეხვედრა ემსახურებოდა ცნობიერების ამაღლებას სასულიერო პირებში

ცნობილი სპორტსმენები სანტას ფორმით გორის სკოლებს ესტუმრნენ
იცნეს თუ არა მოსწავლეებმა და საკუთარმა მასწავლებლებმა სანტები, ამის შესახებ qartli.g ვიდეოს მოგვიანებით შემოგთავაზებთ.
პოპულარული
ექსკურსიაზე გორის მესამე სკოლის მასწავლებელი კლდიდან გადავარდა
გარდაცვლილს, დღეს, გვიან საღამოს გადაასვენებენ სახლში.
გოგონა გორიდან, რომლის ნახატები მსოფლიოს იპყრობს
,,კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ თავდაპირველად გავგზავნეთ თითო-თითო ნამუშევარი. მათი ადგილზე ჩასვლიდან ერთ კვირაში ისინი უკვე გამოიფინნენ პეკინში.
ამავე კატეგორიაში
გადარჩენილი მცხოვრებნი გარეთ
სიცივეში კანკალებენ და ნანგრევებს შეჰყურებენ სევდით და მწუხარებით
მოსილნი, გონება დაკარგულნი
გადარჩენილი მცხოვრებნი გარეთ სიცივეში კანკალებენ და ნანგრევებს შეჰყურებენ სევდით და მწუხარებით მოსილნი, გონება დაკარგულნი
21:15 / 20.02.2019
თითქოს ცა დედამიწას დაეჯახაო, რაღაც ჯოჯოხეთური რღვევა, მტვრევა და
ლაწა ლუწი შეიქნა. ტიტველი კარში გამოვარდი,
თითქოს ცა დედამიწას დაეჯახაო, რაღაც ჯოჯოხეთური რღვევა, მტვრევა და ლაწა ლუწი შეიქნა. ტიტველი კარში გამოვარდი,
00:21 / 20.02.2019
,,ეს მონეტა ბაგრატს უფრო გვიან რომ მოეჭრა, მასზე მხოლოდ მეფე
აფხაზთა ტიტული არ დაფიქსირდებოდა“
,,ეს მონეტა ბაგრატს უფრო გვიან რომ მოეჭრა, მასზე მხოლოდ მეფე აფხაზთა ტიტული არ დაფიქსირდებოდა“
22:49 / 10.02.2019
,,მივიდა პაპაჩემის საფლავთან და ამბობს, რომ სამსონ ბასიშვილი ოსი
მღვდელი იყო. გაგიჟდება კაცი“ - იცინის პაატა ბასიშვილი. მიუხედავად
ამისა, აღნიშნავს, რომ
,,მივიდა პაპაჩემის საფლავთან და ამბობს, რომ სამსონ ბასიშვილი ოსი მღვდელი იყო. გაგიჟდება კაცი“ - იცინის პაატა ბასიშვილი. მიუხედავად ამისა, აღნიშნავს, რომ
22:24 / 08.02.2019
,,ეს ამბები, რა საკვირველია, არსად დაწერილა, ან ვინ დაწერდა მაშინ?
თუმც, დღეს ეს უნდა იცოდეს გორმა, ქართულმა საზოგადოებამ,
,,ეს ამბები, რა საკვირველია, არსად დაწერილა, ან ვინ დაწერდა მაშინ? თუმც, დღეს ეს უნდა იცოდეს გორმა, ქართულმა საზოგადოებამ,
23:35 / 01.02.2019
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.