ახალი ამბები
დოქტორ ფეიკი — სახალისო თამაში მედიაწიგნიერების ქალაქის გადარჩენისთვის
მედიაწიგნიერების ქალაქს საფრთხე ემუქრება! მას დოქტორ ფეიკი ოთხ ბოროტმოქმედთან ერთად დაესხა თავს. მისი დამარცხება მხოლოდ შენ შეგიძლია!

დოქტორ ფეიკი შემეცნებითი-გასართობი ტიპის თამაშია, რომელიც Deep Fake-თან, ყალბ ამბებთან და ყალბ ანგარიშებთან დაკავშირებულ ინფორმაციასა და მათი გამოვლენის ინსტრუმენტებს აერთიანებს.

სახალისო თამაშში დოქტორ ფეიკის მხარდამჭერების — დიპფეიკის, ტროლის, კლონისა და ფიშერის დამაბნეველ კითხვებს უნდა ვუპასუხოთ. ბოროტმოქმედებს სუპერგმირის დახმარებით ვებრძვით და ყოველი სწორი პასუხის შედეგად ქალაქის გათავისუფლებას ვუახლოვდებით.

როგორ ვითამაშოთ


მედიაწიგნიერების ქალაქში სიმშვიდის დასაბრუნებლად თითოეულ ბოროტმოქმედს ცალ-ცალკე უნდა შეებრძოლო. ყოველი სწორი პასუხის შემდეგ შენს მოწინააღმდეგეს ასუსტებ და მის დამარცხებას უახლოვდები.

პირველი, ვის წინააღმდეგაც გალაშქრება გვიწევს, მისტერ დიპფეიქია. მოთამაშის დასაბნევად ის ყველასთვის საყვარელ და ნაცნობ პერსონაჟებს იყენებს და მათ ყალბ ვიდეოებს გვთავაზობს. შემდეგი მისტერ ტროლია, რომელმაც ათეულობით იდენტობა მოიპარა. მთავარია, მის ხაფანგს არ წამოვეგოთ და დაკვირვებით ამოვიცნოთ ყალბი ანგარიშები.

ფოტო: Doctor Fake

დავალება კიდევ უფრო რთულდება, როცა საქმეში მისტერ კლონი ერთვება. მას შეუძლია ცნობილი მედიაგამოცემებში მცირედი ცვლილებები შეიტანოს და "კლონირებული გვერდებით" დეზინფორმაცია გაავრცელოს. მათ ამოსაცნობად კი დეტალებზე დაკვირვებაა საჭირო. სულ ბოლოს მისტერ ფიშერს უნდა შევებრძოლოთ, რომელიც ჩვენს გასაცურებლად ბევრი ტყუილის თქმას ეცდება.

როგორ შეიქმნა თამაში


თამაში დოქტორ ფეიკი მითების დეტექტორის მედიაწიგნიერების პროგრამის კურსდამთავრებულებისა და რეგიონული ქსელის წევრების ინიციატივაა, რომელიც Hacking the Fake News-ის ფარგლებში შეიქმნა. გუნდის შემადგენლობაში მარიამ დანგაძე, მარიამ თოფჩიშვილი, ანი ქისტაური, მარია ტარიელაშვილი და ზიზი ნიშნიანიძე იყვნენ. მუსიკის ავტორი კი ივა შელიაა.

შემეცნებითი-გასართობი თამაშის იდეაზე და მის კონცეფციაზე მისმა შემქმნელებმა On.ge-სთან ისაუბრეს.

ბოროტმოქმედების დასამარცხებლად თამაში პასუხების სავარაუდო ვარიანტებს გვთავაზობს, რომლებიც, ცხოვრებაშიც ძალიან გამოსადეგია. მაგალითად, როგორ შევძლოთ ყალბი ფოტოს ამოცნობა ან როგორ გადავამოწმოთ ამა თუ იმ გვერდის სანდოობა.

"[მათ] დასამარცხებლად მედიაწიგნიერი უნდა იყო, თუმცა ამავდროულად თამაში ამ უნარის განვითარებაში გეხმარება", — აღნიშნავს დანგაძე.

გუნდის კიდევ ერთი წევრი, მარიამ თოფჩიშვილი ყვება, რომ მთავარი იყო ისეთი კითხვების შედგენა, რომელიც მომხმარებლისთვის ჩამთრევი იქნებოდა. მიზანი იყო ისიც, რომ მათ, პასუხის გაცემის გარდა, ყოველ ჯერზე რაღაც ახალი ესწავლათ:

"ესეც ძალიან რთული კომპონენტი იყო — თუკი არასწორად პასუხობდა, გასაგებად აგვეხსნა, რა შეეშალა".

ფოტო: MDF


თამაშის შექმნისთვის ორი თვე დასჭირდათ. გუნდი ეცადა გამორჩეული სიუჟეტი შეემუშავებინა — სწორედ აქედან დაიბადა სუპერგმირის იდეაც. სუპერგმირი, რომელიც ყალბი ამბების დასამარცხებლად მოეშურება, კლასიკური სუპერმენის კონცეფციაზე შეიქმნა.

"გვინდოდა ცოტა მოულოდნელი ყოფილიყო და გოგო შემოვიყვანეთ. გვინდოდა პერსონაჟი ყველასთვის ახლობელი ყოფილიყო, ამიტომ აქვს ქამარი, სადაც რაღაცები უწყვია და თმა უბრალოდ უკან აქვს შეკრული, ერთი შეხედვით ჩვეულებრივი გოგოა", — ყვება ზიზი ნიშნიანიძე.

გუნდის წევრები ფიქრობენ, რომ სამომავლოდ ეს თამაში ყალბი ამბების აღმოჩენის კუთხით თავის როლს ითამაშებს, რადგან სხვა რესურსებისგან განსხვავებით, უფრო სახალისოა.

"[ფეიქნიუსებს] ვერ აღმოფხვრით, ხალხს მაინც შეეშლება, მაგრამ თუ მედიაწიგნიერების შესახებ ცოდნის გაღრმავებას უფრო სახალისოს გავხდით, გაცილებით მეტი ადამიანი ისწავლის", — ამბობს ზიზი ნიშნიანიძე.

თავიდან სამიზნე აუდიტორია ახალგაზრდები იყვნენ, თუმცა მას შემდეგ, რაც დოქტორ ფეიკის კითხვებს გუნდის წევრების ახლობლებმა და მეგობრებმა უპასუხეს, მიხვდნენ, რომ ის გაცილებით მეტ ადამიანს მოიცავდა. კიდევ ერთი ფაქტორი, რომელიც ამ ქვიზ-თამაშს გამოარჩევს, ის საკითხებია, რომლებიც ყოველდღიურ ცხოვრებაში გვჭირდება.

"მე, როგორც დეველოპერს, სულ მიწევს, ვინმეს თუ რამე პრობლემა აქვს კომპიუტერთან, დავეხმარო — მეუბნებიან, ვინდოუსი გადამიყენე, ვირუსი მაქვს კომპიუტერში და ა.შ. ეს ძირითადად იმის გამო ხდება, რომ ხალხი ვერ არჩევს, რა არის ტროლი, რა არის ფიშინგი, აჭერენ რაღაცებს და კომპიუტერი ვირუსებით ივსება. ამიტომ ქვიზით ასეთი ინფორმაციის მიწოდება მნიშვნელოვანია საზოგადოებისთვის, რადგან ბევრმა არ იცის", — აღნიშნავს მარია ტარიელაშვილი.

ფოტო: Doctor Fake


გუნდის წევრები არ გამორიცხავენ, რომ სამომავლოდ თამაშში მეტი პერსონაჟი და კითხვა გაჩნდეს, რაც კიდევ უფრო შეუწყობს ხელს კიბერუსაფრთხოებისა და ინფორმაციულობის კუთხით ცნობიერების ამაღლებას და შესაბამისი უნარების გამომუშავებას.

რატომ უნდა ვითამაშოთ


ყალბ ამბებთან ბრძოლა არახალია. ჯერ კიდევ 2014 წელს, როცა რუსეთმა ყირიმის ანექსია მოახდინა, მსოფლიომ ყველაზე კარგად შეიგრძნო ჰიბრიდული ომის საცეცეები. მანიპულაცია, მიზანმიმართული ტყუილი, შიშისა და გაურკვევლობის დათესვა — ეს ის მცირე ჩამონათვალია, რისი გაკეთებაც ჩვენ გარშემო მითებს შეუძლიათ. ეს ხდება საქართველოშიც.

ყალბი ამბების აღმოფხვრა წარმოუდგენელია — ყოველთვის იქნება ადამიანი, ორგანიზაცია ან ქვეყანა, რომელიც ეცდება საზოგადოების ცნობიერება მართოს. თუმცა ჩვენ შეგვიძლია მას შევებრძოლოთ და საპასუხო დარტყმა მივაყენოთ.

დოქტორ ფეიკის თამაში გართობით, მაგრამ თვალნათლივ გვაჩვენებს, რა უნდა ვიცოდეთ, რა ვისწავლოთ და რა გავითვალისწინოთ. ეს თამაში გვასწავლის, რატომ არ უნდა დავუჯეროთ მოულოდნელად მოსულ შეტყობინებას, რომ იმ იშვიათ ათას ადამიანს შორის ვართ, რომელმაც ტელეფონი მოიგო. ან როგორ გადავამოწმოთ, რომ რუსულად მომღერალი ილონ მასკი რეალურად დიპფეიკია.

ჩვენც შეგვიძლია დავდგეთ სიმართლის სადარაჯოზე. თუ გინდა, რომ შეითავსო სუპერგმირობა და ბოროტი ყალბი ამბების დამარცხებაში მიიღო მონაწილეობა, ბმულზე გადადი.
Print E-mail
FaceBook Twitter

სტატიის გამოყენების პირობები

ამავე კატეგორიაში
პირველ ეტაპზე, შეარჩიეს: გორის მუნიციპალიტეტში ცენტრალური
(სტალინის) გამზირი, კასპის მუნიციპალიტეტში
პირველ ეტაპზე, შეარჩიეს: გორის მუნიციპალიტეტში ცენტრალური (სტალინის) გამზირი, კასპის მუნიციპალიტეტში
17:44 / 14.05.2021
დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 1 390 ახალი შემთხვევიდან:
დღეს ქვეყანაში გამოვლენილი ინფიცირების 1 390 ახალი შემთხვევიდან:
11:15 / 14.05.2021
ახალი რეგულაცია პირადი მოხმარებისთვის არამერქნული რესურსით
სარგებლობას არ კრძალავს.
ახალი რეგულაცია პირადი მოხმარებისთვის არამერქნული რესურსით სარგებლობას არ კრძალავს.
11:06 / 14.05.2021
აქციაში ჩართვა მარტივია: ტრანზაქციის განხორციელების შემდეგ ბანკის
ოპერატორი უფასოდ გადმოგცემთ ერთჯერად პრომოკუპონს
აქციაში ჩართვა მარტივია: ტრანზაქციის განხორციელების შემდეგ ბანკის ოპერატორი უფასოდ გადმოგცემთ ერთჯერად პრომოკუპონს
10:59 / 14.05.2021
13 მაისის მდგომარეობით, დე-ფაქტო სამხრეთ ოსეთში კორონავირუსით
დაავადებული 326 ადამიანი მკურნალობს.
13 მაისის მდგომარეობით, დე-ფაქტო სამხრეთ ოსეთში კორონავირუსით დაავადებული 326 ადამიანი მკურნალობს.
13:27 / 13.05.2021
ვიდეორეპორტაჟი
ჯერ კიდევ არ ვიცოდით, რომ მივუყვებოდით ტყის ბიზნესის მთავარ ,,მაგისტრალს"" - ამ ხეობაში.
,,ხევები გამოვარდა და ნაშალი ჩამოიტანა'' - გვითხრა სოფლის წარმომადგენელმა
,,ერედველი ბიჭი ვარო. არ მიშვებდნენო და ღობე გავანგრიეო.
კვლევაში ჩართული ექიმების განმარტებით, "ქირურგიული ნიღბებით სიმღერა ფილტრავს დიდ წვეთებს მთლიანად და აეროზოლებს ნაწილობრივ,
გასული თვის პოპულარული სიახლეები
ბოშურის თემის 11 სოფლის ექთანი (ფოტო/ვიდეო)
ავადმყოფი მირეკავს, წნევა ან შაქარი აქვს გასაზომი და მე იმაზე ვფიქრობ, ვაიმე, რით წავიდე?
1 მასწავლებელი და 3 მოსწავლე – დაბრუნება კოდავარდისუბნის სკოლაში (ფოტო/ვიდეო)
,,გუშინწინ ისეთი ქარი და წვიმა იყო, ქოლგა ძლივს მეკავა ხელთ. ისე დავსველდი, რომ უკან გაბრუნებას
მოცემული ვებ გვერდი „ჯუმლას" ძრავზე შექმნილი უნივერსალური კონტენტის მენეჯმენტის სისტემის (CMS) ნაწილია. ის USAID-ის მიერ დაფინანსებული პროგრამის "მედია გამჭვირვალე და ანგარიშვალდებული მმართველობისთვის" (M-TAG) მეშვეობით შეიქმნა, რომელსაც „კვლევისა და გაცვლების საერთაშორისო საბჭო" (IREX) ახორციელებს. ამ ვებ საიტზე გამოქვეყნებული კონტენტი მთლიანად ავტორების პასუხისმგებლობაა და ის არ გამოხატავს USAID-ისა და IREX-ის პოზიციას.
This web page is part of Joomla based universal CMS system, which was developed through the USAID funded Media for Transparent and Accountable Governance (MTAG) program, implemented by IREX. The content provided through this web-site is the sole responsibility of the authors and does not reflect the position of USAID or IREX.

ავტორის/ავტორების მიერ საინფორმაციო მასალაში გამოთქმული მოსაზრება შესაძლოა არ გამოხატავდეს "საქართველოს ღია საზოგადოების ფონდის" პოზიციას. შესაბამისად, ფონდი არ არის პასუხისმგებელი მასალის შინაარსზე.